Μορφές βιταμίνης Β12©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

H βιταμίνη B12 ή κοβαλαμίνη είναι μια υδροφιλική βιταμίνη, που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των νεύρων, την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων (ερυθροποίηση), τη σύνθεση ενζύμων και το σχηματισμό του DNA/RNA. Πλούσιες τροφές σε βιταμίνη Β12 είναι το κρέας, συκώτι, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, κρόκος αυγού, θαλασινά κ.α.

Η βιταμίνη Β12 δεν παράγεται στο ανθρώπινο σώμα και πρέπει να προσλαμβάνεται μέσω της καθημερινής διατροφής.  [1].

Η βιταμίνη Β12 είναι ένας συλλογικός ιατρικός όρος, που αντιπροσωπεύει ή περιλαμβάνει μια ομάδα απαραίτητων βιοδραστικών μορίων που φέρουν την ονομασία κοβαλαμίνες. Ο όρος κοβαλαμίνη είναι προϊόν της σύνδεσης των λέξεων κοβάλτιο και βιταμίνη. Οι τέσσερεις κύριες μορφές της βιταμίνης B12 είναι η κυανοκοβαλαμίνη, μεθυλκοβαλαμίνη, αδενοσυλκοβαλαμίνη και υδροξυκοβαλαμίνη [1, 2].

Η βιταμίνη B12 είναι απαραίτητη για τη λειτουργία όλων των κυττάρων του σώματος και γιαυτό χρησιμοποιείται ευρύτατα.
Πολλά άτομα αδυνατούν να απορροφήσουν τη βιταμίνη Β12 από την πεπτική οδό και ιδιαίτερα τα άτομα άνω των 60 ετών. Άλλα άτομα, λόγω του τρόπου ζωής τους, π.χ, οι αυστηρά  φυτοφάγοι ή χορτοφάγοι δεν προσλαμβάνουν βιταμίνη Β12 με το καθημερινό σιτηρέσιο τους [3]. Σ΄αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλεται η συμπληρωματική λήψη βιταμίνης Β12.

Τιμές βιταμίνης Β12 μικρότερες των 200 pg/mL σε δείγμα αίματος είναι ένα πιθανόν σημείο έλλειψης βιταμίνης B12. Τα άτομα με έλλειψη πιθανόν να έχουν αναπτύξει συμπτώματα. Στα ηλικιωμένα άτομα τιμές Β12 μεταξύ των 200 και 500 pg/mL μπορεί επίσης να έχουν συμπτώματα. Η έλλειψη βιταμίνης Β12 πρέπει να επιβεβαιώνεται, μετρώντας, εκτός από τα επίπεδα της βιταμίνης Β12  και τα επίπεδα του μεθυλμαλονικού οξέος [ΜΜΑ] στον ορό του αίματος  και της  ομοκυστεΐνης στο στο πλάσμα του αίματος.  Η ανεύρεση υψηλών τιμών του ΜΜΑ και της ομοκυστεΐνης  είναι ενδεικτική μιας πραγματικής έλλειψης βιταμίνης Β12 [4]. Η ανεύρεση υψηλών τιμών του μεθυλμαλονικού οξέος [ΜΜΑ] ανεξάρτητα από τις τιμές των επιπέδων της βιταμίνης Β12 στον ορό σημαίνει με βεβαιότητα την ύπαρξη έλλειψης βιταμίνης Β12.

Κυανοκοβαλαμίνη

Η απλή βιταμίνη B12 (κυανοκοβαλαμίνη) είναι μια φθηνή και σταθερή χημική ένωση, που για να μετατραπεί σε μεθυλκοβαλαμίνη το σώμα χρειάζεται σημαντική ενέργεια. Όμως, όταν χορηγείται από το στόμα, υπό μορφή δισκίων ή καψουλών, δεν απορροφάται εύκολα. Γιαυτό παραδοσιακά οι γιατροί την χορηγούσαν και μερικοί εξακολουθούν να την χορηγούν, υπό μορφή ενδομυικής ένεσης, η οποία είναι επώδυνη [5].

Μεθυλκοβαλαμίνη

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει δημοφιλής η μεθυλκοβαλαμίνη, η οποία είναι μορφή βιταμίνης Β12, που είναι ευαπορρόφητη, όταν χορηγείται υπογλωσσίως. Η μεθυλκοβαλαμίνη είναι η πλέον λειτουργική μορφή βιταμίνης Β12, διότι το ανθρώπινο σώμα δεν χρειάζεται ενέργεια, για να της κάνει οποιαδήποτε μετατροπή. Όταν η μεθυλκοβαλαμίνη λαμβάνεται από το στόμα ή υπογλωσσίως  επιδεικνύει υψηλότερη βιοδιαθεσιμότητα συγκριτικά με την κυανοκοβαλαμίνη, διότι δεν χρειάζεται ο ενδογενής παράγοντας για να απορροφηθεί [6].

H μεθυλκοβαλαμίνη λειτουργεί ως συνένζυμο της συνθετάσης της μεθειονίνης, που υπάρχει μέσα στο κυτταροδιάλυμα (cytosol). H έλλειψη της βιταμίνης Β12 και συνεπώς και της μεθυλκοβαλαμίνης, είτε διατροφική είτε από εγγενείς διαταραχές του μεταβολισμού της βιταμίνης Β12, αδρανοποιεί τη συνθετάση της μεθειονίνης. Αυτό έχει ως επακόλουθο την αύξηση της συγκέντρωσης της ομοκυστεΐνης, προκαλώντας υπερομοκυστεϊναιμία.

Συγκρίνοντας ισότιμες δόσεις κυανοκοβαλαμίνης και μεθυλκοβαλαμίνης, η μεθυλκοβαλαμίνη δείχνει μακρύτερη κατακράτηση στους ιστούς, διότι απεκκρίνεται μόνον το ένα τρίτο της δόσης, που χορηγήθηκε [7].

Αυτή η ιδιότητα  προσδίδει στη μεθυλκοβαλαμίνη τεράστιο πλεονέκτημα σε σύγκριση με τους άλλους τύπους βιταμίνης Β12. Η συμπληρωματική υπογλώσσια χορήγηση μεθυλκοβαλαμίνης είναι ένας από τους συνηθέστερους τρόπους, που επιτρέπει την ταχεία απορρόφησή της. Βλέπε: [Dr Gkelis' Safe Vitamin B12].

Σημειωτέον ότι, η μεθυλκοβαλαμίνη για να απορροφηθεί από την πεπτική οδό δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε κάποιο άλλο μεταβολίτη και δρα άμεσα χωρίς οποιαδήποτε  δαπάνη ενεργείας. Η μεθυλκοβαλαμίνη εισέρχεται διά της κυκλοφορίας του αίματος στο σώμα και δρα, προστατεύοντας τον εγκέφαλο, απομακρύνοντας τις τοξίνες και μετατρέποντας την ομοκυστεΐνη σε μεθειονίνη.

Αντιδρώντας περαιτέρω η μεθειονίνη συμβάλλει στη δημιουργία μεθυλομάδων, δημιουργώντας αδενοσύλιο και τελικά αδενοσυλκοβαλαμίνη [8, 9].

Η αποτελεσματικότερη συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης B12 γίνεται χορηγώντας το συνδυασμό  μεθυλκοβαλαμίνης και αδενοσυλκοβαλαμίνης [Dr Gkelis' Safe Vitamin B12] υπό μορφή διαλύματος υπογλώσσιας χορήγησης.

Υδροξυκοβαλαμίνη

Η υδροξυκοβαλαμίνη είναι μια άλλη αδρανής  μορφή της βιταμίνης Β12, που υπάρχει στις τροφές. Όμως, οποιοσδήποτε τύπος βιταμίνης B12 και αν προσληφθεί μετατρέπεται τελικά σε μεθυλκοβαλαμίνη.
Διαθέτει την ίδια αποτελεσματικότητα, όπως η κυανοκοβαλαμίνη και μετατρέπεται και αυτή τελικά σε μεθυλκοβαλαμίνη στον οργανισμό.

Συγκρινόμενη με την κυανοκοβαλαμίνη, η υδροξυκοβαλαμίνη έχει υψηλότερη χημική συγγένεια με τις πρωτεΐνες του πλάσματος και μεγαλύτερο χρόνο ημιζωής.
Αυτές οι ιδιότητες επιτρέπουν στο σύμπλεγμα υδροξυκοβαλαμίνης-πρωτεΐνης, να παραμένει στην κυκλοφορία του αίματος, επί μακρότερο χρονικό διάστημα.
Η υδροξυκοβαλαμίνη έχει χρησιμοποιηθεί επιτυχώς στη θεραπεία από δηλητηρίαση με κυανίδιο, διότι συνδεόμενη με το κυανίδιο σχηματίζεται κυανοκοβαλαμίνη [10].

Αδενοσυλκοβαλαμίνη

Ο βιοχημικός κύκλος του κιτρικού οξέος ή κύκλος του Krebs, είναι μια διαδικασία, με την οποία τα μιτοχόνδρια δημιουργούν ATP ή κυτταρική ενέργεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας η αδενοσυλκοβαλαμίνη είναι συμπαράγοντας μαζί με την μουτάση του  μεθυλμαλονυλCoA [methylmalonylCoA mutase]  που συμμετέχει στη μετατροπή του μεθυλμαλονυλ-συνένζυμο Α (CoA) σε σουκκινυλ-συνένζυμο (CoA).

Χωρίς αυτή τη διαδικασία αποτυγχάνει η λειτουργία του κύκλου του κιτρικού οξέος. Αυτής της αποτυχίας επακόλουθο είναι η κυτταρική βλάβη και η πιθανή βλάβη του DNA και του RNA που βάζει το σκηνικό της δημιουργίας κάποιας εκφυλιστικής νόσου. Τα πρώιμα συμπτώματα της έλλειψης αδενοσυλκοβαλαμίνης αυτής είναι η σωματική κόπωση και το πρόωρο γήρας.

Διάγνωση της έλλειψης αδενοσυλκοβαλαμίνης. Η αδενοσυλκοβαλαμίνη δρα ως συνένζυμο της μουτάσης του μεθυλμαλονυλ-CoA των μιτοχονδρίων. Το μεθυλμαλονυλ-CoA είναι το προϊόν της ένωσης του μεθυλμαλονικού οξέος και του συνενζύμου Α.

Το μεθυλμαλονυλ-CoA μετατρέπεται  σε σουκκυνιλ-CoA  από τη μουτάση του μεθυλμαλονυλ-CoA. Όμως αυτή η αντίδραση απαιτεί την παρουσία βιταμίνης Β12 (αδενοσυλκοβαλαμίνης). Σε περίπτωση έλλειψης της βιταμίνης Β12 και συνεπώς αδενοσυλκοβαλαμίνης, είτε διατροφικής αιτιολογίας, είτε εξ αιτίας εγγενών διαταραχών του  μεταβολισμού της βιταμίνης Β12, αδρανοποιείται η μουτάση του μεθυλμαλονυλ-CoA και αυτό οδηγεί στη συσσώρευση μεθυλμαλονικού οξέος.

 Η μέτρηση της ολικής βιταμίνης Β12 έχει μερικούς περιορισμούς, διότι η μεγαλύτερη ποσότητα της μετρούμενης βιταμίνης Β12 είναι συνδεδεμένη με την απτοκορίνη. Η ανεύρεση υψηλών επιπέδων μεθυλμαλονικού οξέος [Methylmalonic Acid (MMA)] στο αίμα ή τα ούρα σημαίνει την παρουσία ανεπαρκών επιπέδων αδενοσυλκοβαλαμίνης  και  έλλειψη βιταμίνης Β12 .

Έχει βρεθεί ότι στα άτομα με επίπεδα του MMA 27 micromoles/ liter ή υψηλότερα (Από 26 και πάνω σημαίνει την ύπαρξη έλλειψης βιταμίνης Β12) μπορεί να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις ομοκυστεΐνης στο αίμα, ενώ όσα άτομα έχουν πάνω από 60 micromoles/ liter μπορεί να πάσχουν από νευρολογική νόσο [11].

Με την αιματολογική εξέταση του ΜΜΑ αποκαλύπτεται αν λείπει από το ανθρώπινο σώμα η αδενοσυλκοβαλαμίνη.

Συμπληρωματική χορήγηση αδενοσυλκοβαλαμίνης. Αν και η αδενοσυλκοβαλαμίνη είναι μια φυσική και απαραίτητη μορφή βιταμίνης Β12 δεν είναι σταθερή, όταν φέρεται υπό μορφή δισκίων ή καψουλών. Η αδενοσυλκοβαλαμίνη είναι σταθερή, ευαπορρόφητη και αποτελεσματική όταν χορηγείται σε υγρή μορφή.

Η συνδυασμένη χορήγηση υγρής μεθυλκοβαλαμίνης και υγρής αδενοσυλκοβαλαμίνης, υπό μορφή στοματικού διαλύματος υπογλώσσιας χρήσης [Dr Gkelis' Safe  Vitamin B12] αποτελεί τον απόλυτα ιδανικό τρόπο πρόσληψης της απαραίτητης δόσης βιταμίνης Β12 από όσα άτομα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο έλλειψης βιταμίνης B12, ιδιαίτερα τα ηλικιωμένα άτομα οι σχετικά φυτοφάγοι (vegetarians) και οι αυστηρά  φυτοφάγοι (vegans)  [12], αποφεύγοντας τις επώδυνες ενδομυικές ενέσεις βιταμίνης Β12, οι οποίες ανεβάζουν το κόστος νοσηλείας και επηρεάζουν αρνητικά την ποότητα ζωής των ασθενών.


Το Dr Gkelis' Safe Vitamin B12 σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, τηλεφωνώντας στο 6944280764, στην τιμή των 227.28 Ευρώ, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ (+ 3.72 Ευρώ η αντικαταβολή και τα μεταφορικά). Μπορείτε επίσης να το παραγείλετε, στέλνοντας  mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr ή να το αγοράσετε από επιλεγμένα φαρμακεία.
Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση 

1. Hodgkin DC, Kamper J, Mackay M, Pickworth J, et al. Structure of vitamin B12. Nature. 1956;178:64–66.[PubMed]

2. Lenhert PG, Hodgkin DC. Structure of the 5,6-dimethyl-benzimidazolylcobamide coenzyme. Nature.1961;192:937–938. [PubMed]

3. Gianluca Rizzo, Antonio Simone Laganà, Agnese Maria Chiara Rapisarda, Gioacchina Maria Grazia La Ferrera, Massimo Buscema, Paola Rossetti, Angela Nigro, Vincenzo Muscia, Gaetano Valenti, Fabrizio Sapia, Giuseppe Sarpietro, Micol Zigarelli, Salvatore Giovanni Vitale. Vitamin B12 among Vegetarians: Status, Assessment and Supplementation. Nutrients. 2016 Dec; 8(12): 767. Published online 2016 Nov 29. doi: 10.3390/nu8120767

4. Regan L Bailey, Ralph Carmel, Ralph Green, Christine M Pfeiffer, Mary E Cogswell, John D Osterloh, Christopher T Sempos, Elizabeth A Yetley. Monitoring of vitamin B-12 nutritional status in the United States by using plasma methylmalonic acid and serum vitamin B-12. Am J Clin Nutr. 2011 Aug; 94(2): 552–561. Published online 2011 Jun 15. doi: 10.3945/ajcn.111.015222

5. Zhang J, Liu TT, Zhang W, Li Y, Niu XY, Fang YL, Ma LS, Li CX. Hyperhomocysteinemia Is Associated with Vitamin B-12 Deficiency: A Cross-sectional Study in a Rural, Elderly Population of Shanxi China. J Nutr Health Aging. 2016;20(6):594-601. doi: 10.1007/s12603-015-0650-5.

6. Andres E, Affenberger S, Vinzio S, Kurtz JE, et al. Food-cobalamin malabsorption in elderly patients: clinical manifestations and treatment. Am. J. Med. 2005;118:1154–1159. [PubMed]

7. Banerjee R, The Yin-Yang of cobalamin biochemistry. Chem. Biol. 1997;4:175–186. [PubMed]

8.. Ming Zhang, Wenjuan Han, Sanjue Hu, Hui Xu. Methylcobalamin: A Potential Vitamin of Pain Killer. Neural Plast. 2013; 2013: 424651. Published online 2013 Dec 26. doi: 10.1155/2013/424651

9. Izumi K, F. T. (2013). Mecobalamin improved pernicious anemia in an elderly individual with Hashimoto's disease and diabetes mellitus. Nihon Ronen Igakkai Zasshi , 50 (4):542-5.
Ning, Y.-F. Z. (2008). Mecobalamin. Expert Opin. Investig. Drugs, (4):953-964.

10. Meillier A, Heller C. Acute Cyanide Poisoning: Hydroxocobalamin and Sodium Thiosulfate Treatments with Two Outcomes following One Exposure Event. Case Rep Med. 2015;2015:217951. doi: 10.1155/2015/217951.

11. Herrmann W, Obeid R. Cobalamin deficiency. Subcell Biochem. 2012;56:301-22. doi: 10.1007/978-94-007-2199-9_16.

12. Dietary Supplement Fact Sheet: Vitamin B12. Office of Dietary Supplements: National Institutes of Health. Accessed 10/22/2013. [http://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB12-HealthProfessional/]

13. Schwertner HA, Valtier S, Bebarta VS. Liquid chromatographic mass spectrometric (LC/MS/MS) determination of plasma hydroxocobalamin and cyanocobalamin concentrations after hydroxocobalamin antidote treatment for cyanide poisoning. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci. 2012 Sep 15;905:10-6. doi: 10.1016/j.jchromb.2012.07.012. Epub 2012 Aug 9.

 

 


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 






 







































Οδηγός Πρώτων Βοηθειών
Τι πρέπει να κάνετε αν φτάσετε πρώτοι
στο σημείο ενός ατυχήματος;